مقایسه آرای مفسران در مورد مدیریت فرهنگی و توسعه فرهنگ نظم و انضباط در قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

مدیریت فرهنگی، علمی است که دانش مدیریت را به مولفه‌های فرهنگی می‌آراید، وفرهنگ وهنر را با علوم اجتماعی، ارتباطات، سیاست، فرهنگ، اقتصاد و دیگر دانش ها مرتبط می‌سازد و کاربرد فلسفی و زیبایی شناسانه آن را از حیطه نظری، احساس و ادراک فردی به حیطه عملی، اداره امور جامعه و تولیدات فرهنگی-هنری سوق می‌دهد. برای توسعه فرهنگ نظم وانضباط باید همه‌ی نهادهای فرهنگی نقش خود را به طور کامل ایفاء کنند. لازمه هر گونه تلاش برای تقویت فرهنگ، نظم وانضباط، شناخت اهداف وبرنامه ها، سازمان دهی مدیریت منابع وامکانات و نظارت مستمر بر آنهاست. در قرآن کریم نیز، نه تنها مدیریت اجتماعی ومادی مد نظر است، بلکه مدیریت معنوی و راهنمایی به سوی اهداف والا نیز مطرح است. بخش عظیمی از دستورها و سفارش‌های آن برای منظم کردن افکار، گفتار و کردار پیروان آن آمده است. مفسران قرآن کریم معتقدند همه‌ی آیاتی که در باره‌ی قوانین و مقررات الهی نازل ‌شده است، مانند تأکید بر اشتراکات فرهنگی، و عدالت اجتماعی که نظم و برنامه را در زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان برقرار می‌کند موجب توسعه نظم و انضباط می‌شود.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم، مترجم مهدی الهی قمشه ای، انتشارات پاسدار اسلام، قم، 1385.

     1.          نهج البلاغه، ترجمه دشتی، محمد، نشر مشرقین، 1379.

     2.          آشوری، داریوش، تعریفها و مفهوم فرهنگ، انتشارات کویر، تهران، 1384.

     3.          ابن‌منظور، لسان العرب، به کوشش على شیرى، اوّل، بیروت، داراحیاء التراث العربى، 1408‌ق.

     4.          اینگلهارت، رونالد، تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمه مریم وتر، انتشارات روزنه، تهران، 1383

     5.          برزگر کلیشمی، ولی الله. جامعه از دیدگاه نهج البلاغه، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، 1372.

     6.          بیکهو پارکه و دیگران، قدرت فرهنگ: جهانی سازی و چالش‌های سده بیست و یکم، مترجم ضیاء تاج الدین، تهران، اداره کل پژوهش‌های سیما، 1383.

     7.          جوادی آملی، عبدالله. تفسیر تسنیم، محقق حجت الاسلام علی اسلامی، ناشر اسراء، چاپ هشتم، زمستان 1388.

     8.          جوادی آملی، عبدالله. جامعه در قرآن، محقق حجت الاسلام مصطفی خلیلی، ناشر اسراء، چاپ سوم، زمستان1389.

     9.          جوادی آملی، عبدالله. ادب فنای مقربان، محقق حجت الاسلام محمد صفایی، ناشر اسراء، چاپ پنجم، بهار1388.

  10.          جوادی آملی، عبدالله. ادب قضا در اسلام، محقق حجت الاسلام مصطفی خلیلی، ناشر اسراء، چاپ سوم، 1390.

  11.          جمعی از نویسندگان، اصول اخلاق اجتماعى، مرکز تحقیقات اسلامی سپاه، 1379،

  12.          چلپی، مسعود. برنامه ریزی فرهنگی عامل تغییر یا ثبات، فصلنامه فرهنگ عمومی، شماره 7، 1384.

  13.          دهخدا، علی اکبر، لغت‌نامه دهخدا، چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، 1372.

  14.          رفیع پور، فرامرز. آناتومی جامعه، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1378.

  15.          طباطبائی، محمد حسین. تفسیر المیزان، انتشارات لب المیزان، قم، 1380ش.

  16.          فخر رازی، تفسیر کبیر مفاتیح الغیب، عنصر جم، انتشارات اساطیر، تهران، بی تا.

  17.          الفراهیدى، خلیل بن احمد (م.‌175‌ق)، ترتیب کتاب العین، به کوشش محمّد حسن بکایى، اوّل، قم، نشر اسلامى، 1414‌ق.

  18.          فروید، زیگموند، ناخوشایندی‌های فرهنگ، ترجمه: مهرگان، امید، گام نو، 1389.

  19.          مصباح، محمد تقی. جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، 1378.

  20.          مطهری، مرتضی. امدادهای غیبی در زندگی بشر، بی جا، بی تا.

 21.          مکارم شیرازی، ناصر. تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه ، 1387.