تحلیل انتقادی روایات اسرائیلی پیرامون زندگی حضرت سلیمان(ع) بر مبنای قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

وجود برخی روایات جعلی موسوم به اسرائیلیات ذیل آن دسته از آیات قرآن کریم که سیره و سلوک انبیاء و اولیاء الهی را به عنوان الگوی کامل انسانیّت ترسیم می‌نمایند، اثرات تخریبی بیشتری نسبت به دیگر آیات قرآن دارد، چرا که فراتر از اینکه باعث کج فهمی و انحراف از دین مبین اسلام می‌شود، موجبات عدم استفاده از الگوی کاربردی معرفی شده در قرآن کریم را نیز فراهم می‌آورد. این روایات که غالباً عصمت آن بزرگواران را نشانه گرفته، در نهایت نقشی بنیادین در تخریب الگوسازی و تمدن سازی دین مبین اسلام داشته و فرایندهای اجتماعی گسترش و تبلیغ دین را مختل می‌نماید.
در این مقاله، برخی روایات اسرائیّلی پیرامون سیره زندگانی و سلوک مدیریتی یکی از انبیاء الهی با رویکردی نقادانه مورد تحلیل قرار گرفته تا اولاً؛ الگویی جامع از شخصیت یکی از نمونه های انسان کامل را ترسیم نماید، و ثانیاً؛ روش نقد عقلی _ قرآنی روایات را بر مبنای نظریه عرضه روایات بر قرآن کریم، تئوری سازی نماید. آنچه ضرورت چنین پژوهش هایی را تبیین می‌کند، سکوت برخی از مفسرین به هنگام نقل این روایات و طرح ادلّه ضعیف در نقد آنها می‌باشد که همچنان راه را برای ابقاء این روایات باز گذاشته است. در این پژوهش روایات جعلی و اسرائیلی پیرامون زندگی حضرت سلیمان(ع) با رویکردی عقلی ـ قرآنی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


منابع

*((قرآن کریم)). ترجمه ابو الفضل بهرام پور.

1- ابن بابویه. محمّد بن علی. 1362ش. ((الخصال)). قم. جامعه مدرسین.

2- بابایی. علی اکبر. 1392. ((مکاتب تفسیری)). قم. پژوهشگاه حوزه.

3- بهرام پور. ابوالفضل. 1385. ((تفسیر نسیم حیات)). قم. آوای قرآن. سبحان

4- راغب اصفهانی. ابوالقاسم حسین بن محمّد. 1412. ((المفردات فی غریب القرآن)). دمشق. بیروت. دارالقلم. الدار الشامیه.

5- سعادت پور. حسن. 1392ش. ((مقاله بررسی اصطلاح منکر در علوم حدیث عامه)).

6- طباطبایى. محمّدحسین. 1390ق. ((المیزان فی تفسیر القرآن)). لبنان. بیروت. مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.

7- طبرسى. فضل بن حسن. 1372ش. ((مجمع البیان فی تفسیر القرآن)). ایران. تهران. ناصر خسرو

8- طبرى. محمّد بن جریر. 1412ق. ((جامع البیان فى تفسیر القرآن (تفسیر الطبرى))). لبنان. بیروت. دار المعرفة.

9- طبری. ابو جعفر محمّد بن جریر. 1879م. ((تاریخ الطبری (تاریخ الأمم و الملوک)). لیدن.بریل

10- فخر رازی. محمّد بن عمر. 1420ق. ((مفاتیح الغیب)). بیروت. دار احیا التراث العربی.

11- معرفت. محمّد هادی. 1379. ((التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب)). قم. مؤسسه فرهنگی التمهید.

12- مغنیه. محمّدجواد. 1424ق. ((التفسیر الکاشف)). ایران. قم. دار الکتاب الإسلامی.

‏13- مکارم شیرازى. ناصر. 1371 ش. ((تفسیر نمونه)). تهران. دار الکتب الإسلامیة ایران.