خوانش تطبیقی قلمرو جامعیت علمی قرآن کریم از منظر آیت‌الله جوادی‌آملی و آیت‌الله معرفت

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسندگان

1 مدرس و پژوهشگر گروه پژوهشی تفسیر و علوم قرآنی پژوهشکده مطالعات اسلامی زنان جامعه الزهرا سلام الله علیها، مدرس بنت الهدی و دانشگاه

2 در حال تدوین پایان نامه سطح 4 رشته تفسیر تطبیقی، مدرس و پژوهشگر گروه پژوهشی تفسیر و علوم قرآنی پژوهشکده مطالعات اسلامی زنان جامعه

3 مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم، دکترای تفسیر و علوم قرآنی،هیئت علمی و استادیار جامعة المصطفی 6، مدیر گروه تفسیر وعلوم قرآنی جامعة الزهرا

چکیده

جامعیت‌علمی‌قرآن از مبانی مهم صدوری تفسیرقرآن است که هرکدام از مفسران شیعی بااستناد به ادله‌ای در هریک از حوزه‌های جامعیت به یکی از دیدگاه‌ها، تمایل پیداکرده‌اند. ورود تفصیلی و جدی آیت‌الله جوادی و آیت‌الله معرفت در این بحث موجب سوال در أخذ موضع‌گیری آن‌ها نسبت به قلمرو جامعیت‌علمی‌قرآن شده‌است. ازاین‌رو نوشتار حاضر به روش‌نقلی و پردازش اطلاعات به صورت‌تطبیقی با رویکرد‌انتقادی درصدد پرداختن به این مسأله است. یافته‌های پژوهش دال بر این مطلب است که هریک از‌این‌دو شخصیت قرآنی معاصر، جامعیت علمی قرآن را پذیرفته و نظراتی را ارائه نمودند. آیت‌الله‌جوادی معتقدند مسأله‌ی جامعیت‌ذاتی-علمی‌قرآن، از آن جهت که تمام علوم در رسیدن به سعادت در دنیا و آخرت تأثیرگذار است و از سویی قرآن برای سعادت انسان نازل شده است؛ بنابراین جامعیت حداکثری برای قرآن با دو شرط پذیرفته است؛ یکی اینکه رهنمودهای قرآن شامل ظاهر، باطن، تنزیل و تأویل این کتاب باشد و دیگر اینکه این رهنمودها توسط معصومین : ارائه شوند. البته نباید توقع داشت که از همه‌ی علوم به یک میزان سخن بگوید یا اینکه جزئیات همه‌ی علوم از آن قابل استنباط باشد. هرچند اصل دیدگاه ایشان قابل اثبات است ولی در پاره‌ای از ادله‌ ضعف وجود دارد. اما آیت‌الله معرفت جامعیت علمی قرآن را به وسیله علوم قطعى به نحو اعتدال مى‏پذیرد. ایشان با استفاده از رد و نقد دیدگاه های مخالف در زمینه جامعیت سعی بر اثبات نظریه خود دارد؛ و معتقد است؛ امکان استخراج تمام علوم از ظاهر قرآن وجود ندارد؛ بلکه جامعیت علمی‌قرآن در حقیقت اشاره‏هاى علمى است که قابل انکار نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative reading of the realm of scientific comprehensiveness of the Holy Quran from the perspective of Ayatollah Javadi Ameli and Ayatollah Maaref

نویسندگان [English]

  • maryam alsadat mousavi 1
  • khadigeh hosein zadeh 2
  • saied hosein Shafieidarabi 3
1 Lecturer and Researcher of the Research Group of Quranic Interpretation and Sciences, Research Institute of Islamic Studies, Women of Al-Zahra Society, peace be upon him, Lecturer of Bint Al-Huda and Quran and Hadith University
2 Compiling a level 4 dissertation in the field of comparative interpretation, lecturer and researcher of the Research Group of Quranic Interpretation and Sciences, Institute of Islamic Studies, Women of Al-Zahra Society, peace be upon him, lecturer Bi
3 Lecturer of Qom Seminary, Doctor of Interpretation and Quranic Sciences, Faculty and Assistant Professor of Al-Mustafa University 6, Director of the Department of Quranic Interpretation and Science of Al-Zahra University
چکیده [English]

The comprehensiveness of the Qur'an is one of the important principles in issuing the interpretation of the Qur'an. The detailed and serious involvement of Ayatollah Javadi and Ayatollah Maaref in this discussion has raised the question of taking their position on the realm of comprehensiveness, science and the Qur'an. Therefore, the present paper seeks to address this issue through the method of transmission and processing of information in a comparative way with a critical approach.The research findings indicate that each of these two contemporary Qur'anic personalities accepted the scientific comprehensiveness of the Qur'an and provided comments. Ayatollah Javadi believes that the issue of comprehensiveness, intrinsic, scientific and Qur'anic, because all sciences are effective in achieving happiness in this world and the hereafter, and the Qur'an has been revealed for human happiness; Therefore, maximum comprehensiveness for the Qur'an is accepted with two conditions; One is that the guidelines of the Qur'an include the appearance, the interior, the reduction and interpretation of this book, and the other is that these guidelines should be provided by the infallibles.Of course, one should not expect him to speak of all sciences equally, or that the details of all sciences can be deduced from it. Although the principle of his view is provable, there is some evidence of weakness. But Ayatollah accepts the knowledge of the scientific comprehensiveness of the Qur'an in a moderate way through definite sciences. He tries to prove his theory by criticizing opposing views in the field of comprehensiveness; And believes; It is not possible to extract all sciences from the appearance of the Qur'an; Rather, the scientific comprehensiveness of the Qur'an is in fact a scientific reference that can not be denied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific comprehensiveness of verses: The realm of comprehensiveness of the Qur'an, maximum comprehensiveness
  • Minimal comprehensiveness, moderate comprehensiveness
  • Ayatollah Javadi
  • Ayatollah Knowledge