بررسی مقارنه‌ای آیات 83-81 سورۀ آل‌عمران، میان تفاسیر مجمع‌البیان، المیزان و تسنیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم قرآنی تهران

2 دانشکده علوم قرآنی ملایر

چکیده

پژوهش حاضر به منظور دست­یابی به موارد اختلاف و اشتراک سه تفسیر مجمع­البیان، المیزان و تسنیم، آیات 83-81 سوره­ی آل­عمران را به روش توصیفی- تطبیقی از دیدگاه سه مفسّر یعنی شیخ طبرسی، علامه طباطبایی و آیت­الله جوادی آملی، مورد بررسی قرار می­دهد. مطالعات تطبیقی یا مقارنه­ای، در قرن حاضر مورد توجه قرار گرفته است، زیرا در این نوع بررسی­ها، محاسن و معایب نظریه­ها آشکار می­گردد. همچنین یکی از بهترین راه‌ها، جهت فهم عمیق آیات قرآن­کریم و نفوذ مراد آیات الهی در دل و جان، بهره­بردن از تفسیر تطبیقی است. بنابراین ضرورت چنین پژوهش­هایی روشن است. در این پژوهش، ابتدا سوره­ی آل­عمران و تفاسیر مورد نظر معرّفی می­شوند و سپس آیات مربوطه از هر سه تفسیر مورد توجّه قرار گرفته و نظریات مفسّران با یکدیگر مقایسه و تطبیق داده خواهند شد. نتایج مقاله حاکی از آن است؛ ضمن اینکه، هر سه مفسر سعی کرده­اند آیاتی را که در یک سیاق‌اند، در یک بخش تفسیر کنند، بین نظرات مفسرّان هم‌سویی دیده می­شود.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم.

    1. اوسی، علی رمضان (1381): «روش علامه طباطبایی در تفسیر المیزان»، مترجم: حسین میرجلیلی، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، چاپ اول.
    2. ایازی، سیدمحمدعلی (1378): «شناخت­نامه تفاسیر: نگاهی اجمالی به ۱۳۰ تفسیر برجسته از مفسران شیعه و اهل سنت»، قم،: کتاب مبین، چاپ اول.
    3. ایمانی­خوشخو، مریم؛ تقدسی، زینب (1395): «مبانی، روش و گرایش تفسیر تسنیم»، نشریه سراج منیر(دانشگاه علامه طباطبایی)، ش25، ص52-27.
    4. جوادی‌آملی، عبدالله (1378ش): «تسنیم»، قم: مؤسسة اسراء، چاپ اوّل.
    5. خرّمشاهی، بهاءالدین(1360ش): «درباره تفسیر المیزان»، مجلۀ نشر دانش، ش7، ص17-10.
    6. ذهبی، محمد حسین (1396ق): التفسیر و المفسرون، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی، چاپ اول.
    7. شایان­فر، شهناز(1387ش): «عبدالله جوادی‌آملی حکیم الهی و مفسر قرآنی»، نشریۀ کتاب ماه فلسفه، ش18، ص10-95.
    8. طباطبایی، محمد حسین(1390ق): «المیزان فی تفسیر القرآن»، بیروت: مؤسسۀ الأعمی للمطبوعات، چاپ دوم.
    9. طبرسی، فضل بن حسن(1372ش): «مجمع­البیان فی تفسیر القرآن»، تهران: ناصرخسرو، چاپ سوم.
    10. لقمانی، احمد (1380ش): «علامه طباطبایی؛ میزان معرفت»، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی/ شرکت چاپ و نشر بین الملل، چاپ اول.
    11. مکارم­شیرازی، ناصر (1371ش): «تفسیر نمونه»، تهران: دارالکتب الإسلامیه، چاپ دهم.